Kaart van de Thracische Chersonesos waarop Abydos is aangeduid.

Abydos (Oud-Grieks: Ἀβυδος) was in de oudheid een belangrijke havenstad (polis) in Klein-Azië (Mysië) op de Aziatische oever van de Hellespont, tegenover Sestos. In de mythologie is zij beroemd door de liefde van Leander voor Hero. Ze ligt vandaag de dag op vijf km ten noorden van Çanakkale en is op de landtong van kaap Nağara of Nara in een militair spergebied gelegen.

Als gevolg van haar strategische ligging, haar veilige haven als ook het heffen van tol, visvangst en bodemschatten was het de belangrijkste Griekse stad aan de Hellespont.

Abydus wordt voor het eerst vermeld bij Homeros als bondgenoot van Troje (Ilias II 836.). Het was waarschijnlijk een Thracische stad, zoals Strabo vermeldt, maar werd nadien als kolonie van de Milesiërs hersticht in de eerste helft van de 7e eeuw v.Chr., met de instemming van Gyges, koning van Lydië. Het was sinds 514 - Darius zou het in brand gestoken hebben in 512 - of 496 v.Chr. Perzisch. In 480 v.Chr. liet Xerxes I hier een brug van Azië naar Europa slaan. De stad was sinds 480/79 v.Chr. lid van de Attischer Zeebond, totdat ze in 411 v.Chr. rebelleerde en een bondgenootschap met Sparta aanging tot 394 v.Chr. Koning Agesilaüs II van Sparta passeerde Abydus toen hij terugkeerde naar Griekenland.

Met de koningsvrede van 387/6 v.Chr. kwam ze weer onder Perzische heerschappij tot 334 v.Chr. Toen Alexander de Grote de Hellespont passeerde gooide hij een speer naar Abydus en claimde daarmee Azië. Na 281 v.Chr. behoorde de stad aan het Seleucidenrijk toe. In 200 v.Chr. werd ze na een onsuccesvolle doch roemrijke opstand tegen Philippos V (Polybius, XVI 29-34.), verwoest. Na 188 v.Chr. was Abydos Pergameens bezit; met de annexatie van het Pergameense rijk door Rome in 133 v.Chr. werd de stad Romeins. Ze sloeg munt vanaf het begin van de 5e eeuw v.Chr. tot het midden van de 3e eeuw n.Chr. In de Byzantijnse tijd stond ze als tolpost en bisschopszetel bekend.

In de middeleeuwen werd Abydos door de Turken verlaten, die niet ver daar vandaan de stad Çanakkale met een vesting ter bescherming van de Dardanellen stichtten onder sultan Mehmet II (ca. 1456).

Zie ook [bewerken]

• Hero en Leander
• Abydos (een gelijknamige stad in Egypte)

Externe link [bewerken]

• Ancient Coinage of Troas, Abydos