palma wielkanocna

tradycyjne palmy ze wsi Łyse na Kurpiach

palma w kościele (Górna Szwabia)

Palma wielkanocna – lub zastępująca ją gałązka wierzbowa – tradycyjny symbol Niedzieli Palmowej.

Na pamiątkę wjazdu Jezusa do Jerozolimy, obchodzona jest przez chrześcijan Niedziela Palmowa, z którą w Kościele katolickim wiąże się zwyczaj święcenia palm, znany w Polsce od średniowiecza.

Tradycyjne palmy wielkanocne przygotowuje się z gałązek wierzby, która w symbolice kościoła jest znakiem zmartwychwstania i nieśmiertelności duszy. Obok wierzby używano również gałązek malin i porzeczek. Ścinano je w Środę Popielcową i przechowywano w naczyniu z wodą, aby puściły pąki na Niedzielę Palmową. W trzpień palmy wplatano również bukszpan, barwinek, borówkę, cis, widłak.

W Wielką Sobotę palmy są palone, a popiół z nich jest używany w następnym roku, kiedy w środę popielcową ksiądz znaczy wiernym głowy popiołem.

Tradycja wykonywania palm szczególnie zachowała się na Kurpiach w miejscowości Łyse w parafiach Gminy Zbójna i w wielu gminach sąsiednich oraz w Małopolsce w Lipnicy Murowanej i w Rabce. W zależności od regionu, palmy różnią się wyglądem i techniką wykonania. Swoją odrębność zachowały palemki wileńskie.
Palma kurpiowska powstaje z pnia ściętego drzewka (jodły lub świerka), oplecionego na całej długości widłakiem, wrzosem, borówką, zdobionego kwiatami z bibuły i wstążkami. Czub drzewka pozostawia się zielony.

Palma góralska wykonana jest z pęku witek wierzbowych, wiklinowych lub leszczynowych. Zwieńczona jest czubem z bazi, jedliny, bibułkowych barwnych kwiatów i wstążek. Palmy te spotyka się podczas procesji w Lipnicy Murowanej, Tokarni, Rabce. W Lipnicy i w Rabce rokrocznie odbywają się konkursy na najdłuższą i najpiękniejszą palmę. Palma na konkursie w Lipnicy Murowanej w 2008 roku miała długość 33,39 m i była tym samym dłuższa o prawie 1,39 m od najdłuższej palmy w Rabce postawionej w 2007 roku.

Palemka wileńska jest obecnie najczęściej święconą palmą wielkanocną. Niewielkich rozmiarów, misternie upleciona z suszonych kwiatów, mchów i traw jest charakterystyczna dla okolic Wilna, skąd przywędrowała do Polski kilka lat temu, od razu zyskując ogromną popularność.

Z palmami wielkanocnymi wiąże się wiele ludowych zwyczajów i wierzeń:
- poświęcona palma chroni ludzi, zwierzęta, domy, pola przed czarami, ogniem i wszelkim złem,
- połykanie bazi zapobiega bólom gardła i głowy, a sproszkowane kotki dodawane do naparów z ziół mają moc uzdrawiającą,
- bazie z poświęconej palmy zmieszane z ziarnem siewnym podłożone pod pierwszą zaoraną skibę zapewnią urodzaj,
- krzyżyki z palmowych gałązek zatknięte w ziemię bronią pola przed gradobiciem i burzami,
- poświęcone palmy wystawiane podczas burzy w oknie chronią dom przed piorunem,
- poświęconą palmą należy pokropić rodzinę, co zabezpieczy ją przed chorobami i głodem,
- uderzenie dzieci witką z palmy zapewnia zdrowie,
- wysoka palma przyniesie jej twórcy długie i szczęśliwe życie,
- piękna palma sprawi, że dzieci będą dorodne.

Zobacz też [edytuj]

Zobacz hasło palma w Wikisłowniku

• Jezusek Palmowy
• kawalkada wielkanocna
• Niedziela wielkanocna
• pogrzeb żuru i śledzia
• Poniedziałek wielkanocny
• Rękawka
• Środa Popielcowa
• święcone
• walatka
• Wielkanoc

p • d • e Zmartwychwstanie Pańskie Chrześcijaństwo Tłusty czwartek • Środa popielcowa • Wielki Tydzień • Poniedziałek wielkanocny • Wtorek wielkanocny • Niedziela Przewodnia • Emaus • Baranek Boży • Pascha • Droga krzyżowa • Wielki post • Ostatnia Wieczerza • Rezurekcja • Zmartwychwstanie • Ciemnica • Liturgia Męki Pańskiej • Gorzkie żale • Pasja • Oremus et pro perfidis Judaeis • Ciemna jutrznia • Paschał • Oktawa wielkanocna • Niedziela Miłosierdzia Bożego • Wniebowstąpienie Pańskie • Zesłanie Ducha Świętego • Boże Ciało Postacie folklorystyczne Zajączek • Pisklę • Baranek • Artos Zwyczaje Ostatki • Śmigus-dyngus • Dziady śmigustne • Kurek dyngusowy • Siuda Baba • Wieszanie Judasza • Pogrzeb żuru i śledzia • Pucheroki • Kawalkada wielkanocna • Straż grobowa • Turki • Rękawka • Walatka Atrybuty Jajko • Pisanka • Palma wielkanocna • Jezusek Palmowy • Święconka • Kartka świąteczna