Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Bielsk
Herb Bielska
Urząd Gminy w Bielsku
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	płocki
Gmina	Bielsk
Liczba ludności	2600 osób
Strefa numeracyjna	(+48) 24
Kod pocztowy	09-230
Tablice rejestracyjne	WPL
Położenie na mapie Polski Bielsk
52°40′19″N 19°48′17″E / 52.671944444444, 19.804722222222Na mapach: 52°40′19″N 19°48′17″E / 52.671944444444, 19.804722222222

Neogotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela

Bielsk – wieś w Polsce położona w zachodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie płockim, w gminie Bielsk. Wieś położona jest przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 60 (Łęczyca – Płock – Ciechanów – Ostrów Mazowiecka) i drogi wojewódzkiej nr 560 (Brodnica – Rypin – Sierpc – Bielsk). Wieś znajduje się w odległości 18 km na północ od Płocka.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego^[1].

Miejscowość jest siedzibą gminy Bielsk. Do 1948 roku miejscowość była siedzibą gminy Kleniewo.

Historia [edytuj]

• 1065 rok – pierwsza wzmianka o wsi będącej własnością benedyktynów z Mogilna
• XIV w. – własność książąt mazowieckich
• 1375 r. – nadano osadzie prawa chełmińskie (inne źródła podają, że prawa miejskie otrzymał Bielsk w 1424 r.)
• XVI w. – pożary, wojny i zaraza doprowadziły dobrze rozwijający się ośrodek do upadku
• XIX w. – ożywienie gospodarcze
• 1869 r. – utrata praw miejskich
• W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.
• 14 kwietnia 1994 – przynależność do Związku Gmin Regionu Płockiego

Rys historyczny [edytuj]

Pierwsze wzmianki o Bielsku pochodzą z X wieku. Do końca XVI wieku Bielsk znany był pod nazwą Bielsko oraz Belszko. Historia Bielska bardzo ściśle wiązała się z działalnością zakonu benedyktynów z Mogilna. Bielsk znalazł się w dobrach klasztornych już w XI wieku wraz z targiem, karczmami i opłatą targową. Opactwo zachowało patronat nad kościołem aż do XIX wieku. W 1322 roku utworzona została w Bielsku prepozytura zakonna. A na prepozyta zatwierdzono brata Jana (benedyktyna). W 1373 roku książę Siemowit III sprzedał szlachcicowi Andrzejowi z Bielska wójtostwo w Bielsku za 140 kóp groszy praskich z 4 włókami wolnymi miary chełmińskiej, siedliskami i ogrodami, wolną łaźnią miejską, wiatrakami, trzecim denarem z win sądowych, trzecią jatkę rzeźniczą, kramem szewców, piekarzy, trzecim denarem od balwierzy, prosołów i rzemieślników oraz prawo wyrobu i wyszynku trunków, zobowiązując go do jednoczesnej osobistej służby wojennej i dostarczania jednego tucznika. Książę Siemowit III polecił również szlachcicowi Andrzejowi lokację miasta Bielska, nadając mu prawo chełmińskie, jakie posiadał wówczas sam Płock. Przywilej ten został potwierdzony w 1424 roku przez księcia płockiego Ziemowita oraz w roku 1441 przez księcia Włodzisława I. Pod koniec XIV wieku Bielsk stał się ośrodkiem powiatu sądowego ziemi płockiej. Miasto w Bielsku zostało założone jednak dopiero w 1441 roku. Miasto miało około 400 ha ról, z czego około 100 ha stanowiło wójtostwo. Bielsk, często niszczony przez pożary, w roku 1498 zamieszkany był przez 14 kupców. W II połowie XVI wieku Bielsk wchodził w skład terytorium starostwa płockiego i liczył wtedy ponad 700 mieszkańców, w tym około 60 rzemieślników.

Zabytki i obiekty turystyczne [edytuj]

• duży, czworoboczny rynek ze śladami pierwotnych ulic
• neogotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela
• późnobarokowa kaplica cmentarna
• dwa drewniane wiatraki typu koźlak, częściowo zmechanizowane

Kościoły [edytuj]

Obecny neogotycki kościół św. Jana Chrzciciela, orientowany, murowany z cegły, został wzniesiony w latach 1909-1912 według projektu architekta Józefa Dziekońskiego; konsekrowany w 1912 r. przez bpa Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Jest to świątynia trójnawowa, halowa, z transeptem i wydzielonym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium oraz dwiema wieżami od frontu. W czasie okupacji niemieckiej, w latach 1941-1945, gdy proboszcz był aresztowany, kościół zamieniony został na magazyn.

Na terenie miasta we wschodniej części istniał jeszcze kościół św. Anny. Odbudowany w 1780 r., przetrwał do początku XX w.; przy nim mieścił się cmentarz grzebalny. Od połowy XV w. istniała nadto kaplica szpitalna Św. Ducha, która w 1776 r. uległa zniszczeniu.

Jednostki publiczne [edytuj]

• Gminny Ośrodek Kultury
• Gminna Biblioteka Publiczna
• Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
• Szkoła Podstawowa im. Władysława Broniewskiego w Bielsku
• Gimnazjum im. C.K. Norwida w Bielsku
• Ochotnicza Straż Pożarna

Sport [edytuj]

• LKS Zryw Bielsk (dawniej LZS Zryw Bielsk), występuje w rozgrywkach klasy okręgowej w grupie Płockiej.

- seniorzy - juniorzy - trampkarze + kilka drużyn niezrzeszonych

• W Bielsku jest boisko Orlik 2012.

Linki zewnętrzne [edytuj]

• Portal mieszkańców gminy Bielsk
• Urząd Gminy Bielsk
• Historia Żydów w Bielsku na portalu Wirtualny Sztetl

Przypisy

p • d • e Gmina Bielsk Siedziba gminy: Bielsk Wsie Bielsk • Bolechowice • Cekanowo • Ciachcin • Ciachcin Nowy • Dębsk • Drwały • Dziedzice • Gilino • Giżyno • Goślice • Jaroszewo Biskupie • Jaroszewo-Wieś • Jączewo • Józinek • Kędzierzyn • Kleniewo • Kłobie • Konary • Kuchary-Jeżewo • Leszczyn Księży • Leszczyn Szlachecki • Lubiejewo • Machcinko • Machcino • Niszczyce • Niszczyce-Pieńki • Pęszyno • Rudowo • Sękowo • Smolino • Strusino • Szewce • Śmiłowo • Tchórz • Tłubice • Ułtowo • Umienino • Umienino-Łubki • Zagroba • Zakrzewo • Zągoty • Żukowo